พระธิดาแห่งราชสกุลมหิดล๒๔๖๖ - ๒๔๗๖

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงเป็นพระธิดาพระองค์แรกในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ประสูติเมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๖๖ พระนามในสูติบัตรแรกประสูติคือ May ซึ่งเป็นเดือนที่พระองค์ประสูติ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๖ พระราชทานพระนามว่า หม่อมเจ้ากัลยาณิวัฒนา

เมื่อพระชันษาได้ประมาณ ๖ เดือน ได้ตามเสด็จพระบรมราชชนกและสมเด็จพระบรมราชชนนีกลับประเทศไทย

วันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๘ สมเด็จพระบรมราชชนกพร้อมครอบครัว ได้เสด็จไปประเทศเยอรมนีเพื่อรักษาพระองค์ตามคำแนะนำของแพทย์ ได้มีเหตุการณ์สำคัญคือในวันอาทิตย์ที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๔๖๘ พระอนุชาองค์แรกได้ประสูติ ณ โรงพยาบาลเมืองไฮเดนเบอร์กและได้รับพระราชทานนามจากสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า “หม่อมเจ้าอานันทมหิดล”

สมเด็จพระบรมราชชนก เสด็จกลับประเทศไทยอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๙ เพื่อร่วมพระราชพิธีพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระบรมราชชนนีได้ทรงนำพระธิดาและพระโอรสองค์แรกไปประทับ ณ เมืองโลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และทรงฝากให้อยู่ในสถานรับเลี้ยงเด็ก ชอง โซเลย (Champ Soleil) ซึ่งมีเจ้าของเป็นแพทย์ และดูแลเด็กอย่างถูกหลักอนามัย เป็นเวลาหลายเดือนพระธิดาองค์น้อยจึงรับสั่งเป็นภาษาฝรั่งเศสได้บ้าง แต่ต่อมาทรงเล่าว่าได้ลืมหมดทันทีเมื่อจากไปแล้ว

ปลายปีเดียวกันนั้นสมเด็จพระบรมราชชนกและครอบครัวได้เสด็จไปบอสตัน มลรัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อทรงศึกษาวิชาการแพทย์ ณ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ในขณะที่สมเด็จพระบรมราชชนนีทรงึกษาด้านจิตวิทยา การทำอาหารและโภชนาการที่มหาวิทยาลัยซิมมอนส์ ส่วนพระธิดาซึ่งมีพระชันษา ๓ ปี ทรงเข้าศึกษาในระดับอนุบาลที่โรงเรียนพาร์ก (Park School)

ต่อมาเมื่อวันที่ ๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๐ พระบามสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้พระโอรสธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้า ซึ่งพระชนนีทรงศักดิ์ชั้นสมเด็จและมารดาซึ่งมิได้เป็นเจ้าขึ้นดำรงพระยศเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ตามประกาศนี้พระธิดาและพระโอรสองค์แรกแห่งราชสกุลมหิดลจึงได้ทรงเลื่อนพระยศ เป็น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณิวัฒนา และ พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าอานันทมหิดล

วันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๐ พระอนุชาพระองค์เล็กประสูติ ณ โรงพยาบาลเมาธ์ออเบิร์น มลรัฐแมสซาชูเซตส์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๗ โปรดเกล้าฯพระราชทานพระนาม พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ภูมิพลอดุลยเดช

เมื่อสมเด็จพระบรมราชชนกสำเร็จการศึกษาแพทย์ศาสตร์ ในปี พ.ศ. ๒๔๗๑ ทรงนำครอบครัวเสด็จกลับประเทศไทย ประทับที่วังสระปทุม ด้วยเหตุที่ทรงงานหนักเพื่อมุางพัฒนาระบบการแพทย์และสาธารณสุขเพื่ประโยชน์สุขของประชาชนชาวไทย ประกอบกับพระพลานามัยไม่แข็งแรง ในวันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๗๒ สมเด็จพระบรมราชชนกได้เสด็จสวรรคต สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีจึงทรงเลี้ยงดูพระธิดาและพระโอรสด้วยพระองค์เองต่อไป ทรงดำเนินรอยตามพระปณิธานของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลเดชวิกรม พระบรมราชชนก ในการปลูกฝังให้ทุกพระองค์ดำเนินชีวิตด้วยความเรียบง่าย มีความรับผิดชอบ และช่วยเหลือผู้อืนที่ด้อยโอกาส จนกลายเป็นพระอุปนิสัยในทุกพระองค์
ปี พ.ศ. ๒๔๗๕ เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณายาสิทธิราช เป็นระบอบประชาธิปไตย สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ได้ทรงขอพระบรมราชานุญาตจากสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว นำพระโอรสและพระธิดา ไปประทับที่เมืองโลซานประเทศสวิตเซอร์แลนด์ในปี พ.ศ. ๒๔๗๖